Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο φόρος άνθρακα στα σύνορα της ΕΕ μπορεί να αντικαταστήσει την δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων
Δευτέρα, 21/10/2019

Το σχέδιο της ΕΕ για την εισαγωγή ενός φόρου άνθρακα στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να οδηγήσει στη σταδιακή κατάργηση της  κατανομής δωρεάν δικαιωμάτων ρύπων στη βιομηχανία, όπως εκτιμούν κύκλοι στις Βρυξέλλες.

Η επόμενη πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ursula von der Leyen,  έχει δεσμευτεί στην επιβολή ενός πανευρωπαϊκού φόρου CO 2 στα σύνορα , σε μια προσπάθεια να  εξασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις.  

Ο φόρος στα σύνορα  θα επιβάλλεται  στα εμπορεύματα που εισέρχονται στην ΕΕ, προκειμένου η τιμή των εισαγόμενων από τρίτες χώρες προϊόντων να επιβαρύνεται με ένα κόστος ανάλογο με το κόστος του διοξειδίου  του άνθρακα,  το οποίο πληρώνουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.  Στόχος είναι να αποφευχθεί η λεγόμενη «διαρροή άνθρακα», δηλαδή  ο κίνδυνος επιχειρήσεις της ΕΕ να μετεγκατασταθούν σε τρίτες χώρες, όπου δεν υφίστανται τέτοιες επιβαρύνσεις

Γενική εκτίμηση είναι  ότι ο φόρος άνθρακα στα σύνορα το πιθανότερο είναι ότι  θα αντικαταστήσει τη κατανομή δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων για τη βιομηχανία  και όχι ότι θα λειτουργήσει παράλληλα με αυτά.

 Η ΕΕ παρέχει επί του παρόντος δωρεάν δικαιώματα εκπομπής  σε βιομηχανικούς κλάδους που αντιμετωπίζουν κίνδυνο διαρροής άνθρακα, προκειμένου να μειώσει το κόστος τους για το CO2.

 Διπλή προστασία

Σε περίπτωση που ισχύσουν παράλληλα και τα δύο μέτρα υπάρχει κίνδυνος  διπλασιασμού της πολιτικής  για την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από τη διαρροή άνθρακα, πρακτική που δεν είναι συμβατή με τους κανονισμούς του  Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, ο οποίος δεν επιτρέπει  τη διπλή  προστασία.  Περιβαλλοντικές οργανώσεις επισημαίνουν επίσης ότι διπλή προστασία δεν θα έδινε κίνητρα στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες να εφαρμόσουν πιο καθαρές τεχνολογίες. Αλλωστε, όπως υποστηρίζουν, η κατανομή των δωρεάν δικιαωμάτων έχει ήδη λειτουργήσει ως αντικίνητρο, αφού οι εκπομπές από τη βιομηχανία της ΕΕ ανήλθαν σε 587 εκατ. τόνους ισοδυνάμου CO2 πέρυσι - σχεδόν αμετάβλητες από το 2013.

Μεγάλοι ενεργοβόροι βιομηχανικοί κλάδοι της ΕΕ, όπως ο χάλυβας και το τσιμέντο, εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσουν αυξημένη πίεση για τη μείωση του CO2 τα επόμενα χρόνια, όσο θα ξεδιπλώνεται και θα εφαρμόζεται το νέο «Πράσινο deal» της Ούρσουλας von der Leyen με στόχο την κλιματική ουδετερότητα ως το  2050 .

Η επίτευξη του στόχου αυτού απαιτεί μεγάλες περικοπές CO2 σε όλους τους τομείς. Ένας συνοριακός φόρος, που θα βοηθούσε τη βιομηχανία να παραμείνει ανταγωνιστική καθ’ ο χρόνο εναρμονίζεται με τις πολιτικές για μηδενικό άνθρακα, αμβλύνοντας τις ανησυχίες όσων εκτιμούν ότι η φιλόδοξη πολιτική των Βρυξελλών  για το Κλίμα θα επιβαρύνει τις βιομηχανίες και θα θέσει σε κίνδυνο τις θέσεις εργασίας

Υπέρ της επιβολής  συνοριακού φόρου άνθρακα έχουν ταχθεί ορισμένες  από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές επιχειρήσεις της Ευρώπης, οι οποίες ήδη απειλούνται  με  διαρροή άνθρακα λόγω της απότομης αύξησης των τιμών των ρύπων από το 2018.

Η ArcelorMittal, που εδρεύει στο Λουξεμβούργο, χαρακτήρισε το συνοριακό φόρο άνθρακα "έναν αποτελεσματικό και δίκαιο τρόπο να διασφαλιστεί ότι κάθε χώρα θα συμβάλλει στη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών CO2 “.

Από την άλλη πλευρά η κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στις εξαγωγές προϊόντων προς τρίτες χώρες, λόγω του ανταγωνισμού με κατασκευαστές που δεν έχουν υψηλό περιβαλλοντικό κόστος.

Διπλωματικό τέλμα

Η κα Von der Leyen δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής περαιτέρω διευκρινίσεις  σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί ο συνοριακός φόρος άνθρακα. Το μόνο που έχει γίνει γνωστό μέχρι στιγμής είναι ότι ανέθεσε το έργο στον νέο επίτροπο Οικονομίας της ΕΕ, Paolo Gentiloni με τη σύσταση ότι πρέπει να συμμορφώνεται με τους κανόνες του ΠΟΕ.

Ειδικοί πάντως  εκτιμούν ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά περίπλοκο έργο,  τόσο σε οικονομικό επίπεδο με τα διάφορα επίπεδα προσδιορισμού του  φόρου ανάλογα με την υποκατηγορία των προϊόντων, όσο και σε διπλωματικό επίπεδο, λόγω  των συμφωνιών που θα πρέπει να γίνουν με άλλες χώρες. Ακόμα  δεν έχει κλείσει και ο κύκλος των διαβουλεύσεων με τις χώρες-μέλη και τις διάφορες βιομηχανικές οργανώσεις. Πληροφορίες αναφέρουν πάντως ότι ήδη έχει ξεκινήσει μία μελέτη για την κατηγοριοποίηση των προϊόντων και ότι, στη χώρα μας, έχει γίνει μία σχετική συζήτηση στον ΣΕΒ.

Το στάτους της Ευρώπης ως μίας μεγάλης αγοράς, στην οποία οι τρίτες χώρες θέλουν να έχουν πρόσβαση δίνει στην  ΕΕ ένα πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις

Η επιβολή το φόρου  θα είναι ευκολότερη σε ορισμένους τομείς σε σχέση με άλλους.  Οι ευρωπαϊκές εταιρείες χημικών κατασκευάζουν χιλιάδες διαφορετικά προϊόντα - η εφαρμογή ειδικού φόρου άνθρακα σε καθένα από αυτά θα αποτελούσε μεγάλη πρόκληση, αναφέρουν  εκπρόσωποι της βιομηχανίας του κλάδου.

Ένα άλλο πρακτικό εμπόδιο είναι ότι η εισαγωγή του νέου φόρου απαιτεί την ομόφωνη έγκριση όλων  των κρατών  μελών. Ας σημειωθεί ότι ήδη συζητείται στην Κομισιόν στα θέματα φορολογίας και ενέργειας να αντικατασταθεί η αρχή της ομοφωνίας από την αρχή της ειδικής πλειοψηφίας.

Σχετικοί όροι:
Συναφείς αναρτήσεις
Δένδιας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναπτύξει μια νέα ναυτική αποστολή στις λιβυκές ακτές με στόχο να εμποδισθεί η παράδοση όπλων ...
Κομισιόν - Ενέργεια
H πολιτική διαμάχη για το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων μπορεί να “έχει ανάψει¨ για τα καλά, με τις εκατέρωθεν ανακοινώσεις ...
Περιβάλλον
Επτά βιομηχανικοί τομείς, μεταξύ των οποίων τα λιπάσματα και η εξόρυξη σιδηρούχων μεταλλευμάτων αναμένεται να  διαγραφούν  από τη λίστα ...
Ευρωπαική Επιτροπή
Σημαντική πτώση σε όλη την ΕΕ παρουσίασε η χρήση άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή το τρίτο τρίμηνο του 2019, ενώ ταυτόχρονα ...
Mέχρι το τέλος είναι αποφασισμένη να φθάσει η ΕΒΙΚΕΝ, ο φορέας που εκπροσωπεί τις μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες, τη σύγκρουση ...
Μητσοτάκης
Η Ελλάδα ζήτησε και έλαβε την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Σύνοδο Κορυφής, η οποία έστειλε ηχηρό μήνυμα ...
Μητσοτάκης
Την πεποίθησή του ότι η Ελλάδα θα λάβει την έμπρακτη στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων της έναντι της αυξανόμενης προκλητικότητας ...
E.E.
Το σύμφωνο που υπέγραψαν Λιβύη και Τουρκία για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Μεσόγειο αποτελεί μια παραβίαση του διεθνούς ...
Κλιματική Αλλαγή
Φραγμούς στη τραπεζική δανειοδότηση παραδοσιακών επενδυτικών δραστηριοτήτων και ιδιαίτερα αυτών που σχετίζονται με τον άνθρακα και τα ορυκτά  καύσιμα ...

Κ. Χατζηδάκης
Τους άξονες του βασικού περιβαλλοντικού νομοσχεδίου του Υπουργείου, που θα έρθει έως τα τέλη του μήνα, παρουσίασε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. ...
Χατζηδάκης
Μνημόνιο Συνεργασίας για την Αναβάθμιση του Υμηττού θα υπογράψει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τους φορείς που εμπλέκονται στην προστασία του. Αυτό ...
Περιβάλλον
Επτά βιομηχανικοί τομείς, μεταξύ των οποίων τα λιπάσματα και η εξόρυξη σιδηρούχων μεταλλευμάτων αναμένεται να  διαγραφούν  από τη λίστα της ΕΕ με τους ...
Energean
Η Energean γίνεται η πρώτη εισηγμένη στο Λονδίνο εταιρεία έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων που δεσμεύεται στην εκστρατεία του ΟΗΕ για συγκράτηση της αύξησης ...
Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα
Επενδύσεις ύψους 43,8 δισ. ευρώ κατά τη δεκαετία ως το 2030 φιλοδοξεί να κινητοποιήσει το νέο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το ...
Πράσινο Ταμείο
Χρηματοδοτικό πρόγραμμα  55 εκ. ευρώ για όλους τους Δήμους της χώρας αποφάσισε το Πράσινο Ταμείο. Το Ταμείο εκδίδει πρόσκληση στους Δήμους όλης της Επικράτειας για την υποβολή προτάσεων προς ένταξη, ...
"Πράσινο Deal" για την Ενέργεια
Προγράμματα του τύπου “Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον” για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και άλλα παρεμφερή για κτίρια κάθε χρήσης φαίνεται πως βρίσκονται στο επίκεντρο ...
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
H απόφαση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων να καταργήσει τη δανειοδότηση σε έργα ορυκτών καυσίμων από τα τέλη του 2021 δείχνει το δρόμο που ...
Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας
Ανεπαρκή θεωρεί τα μέτρα για το Κλίμα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) εκτιμώντας ότι με τα υφιστάμενα σχέδια πολιτικής οι εκπομπές διοξειδίου του ...
Eνώ σήμερα συνεδριάζει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ) για να αποφασίσει αν θα σταματήσει τη δανειοδότηση σε  έργα ορυκτών καυσίμων, μελέτη της  Boston ...
K. Χατζηδάκης
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Κωστής Χατζηδάκης, συναντήθηκε σήμερα με τους προέδρους του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), Γιώργο Στασινό, και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας ...
Συμφωνία για το Κλίμα
Σε δραστική μείωση της παραγωγής, της τάξης του 35% μέσα σε 20 χρόνια, θα πρέπει να προχωρήσουν οι μεγαλύτερες διεθνείς εταιρείες πετρελαίου και ...