Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στουρνάρας
Τα σενάρια για την οικονομία το 2021 - 2022
Δευτέρα, 14/12/2020

Υποβλήθηκε σήμερα στον Πρόεδρο της Βουλής και στο Υπουργικό Συμβούλιο η Ενδιάμεση Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2020, σύμφωνα με όσα προβλέπει το Καταστατικό της.

Το δεύτερο κύμα της πανδημίας αυξάνει την αβεβαιότητα και καθυστερεί την ανάκαμψη

Η πανδημία του κορωνοϊού συνεχίζει να επηρεάζει αρνητικά την παγκόσμια και την ελληνική οικονομία. Εξελίχθηκε σε παγκόσμια υγειονομική κρίση, με τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Έχει οδηγήσει την ελληνική οικονομία σε πολύ μεγάλη ύφεση και σε αποπληθωρισμό, σε αύξηση του πιστωτικού κινδύνου και του δημοσιονομικού ελλείμματος, ενώ αναμένεται και αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Τα εκτεταμένα και συντονισμένα μέτρα στήριξης που έχουν ληφθεί σε εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο και αφορούν τη δημοσιονομική και τη νομισματική πολιτική αλλά και το τραπεζικό σύστημα έχουν περιορίσει σε ένα βαθμό τις επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομική δραστηριότητα και έχουν αμβλύνει τους κινδύνους για την αγορά εργασίας.

Παρ’ όλα αυτά, η αναζωπύρωση της πανδημίας σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και στην Ελλάδα, από τον Σεπτέμβριο και μετά έχει επιτείνει την αβεβαιότητα. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έλαβαν πρόσθετα περιοριστικά μέτρα ενόψει της εκθετικής αύξησης των κρουσμάτων και των αυξημένων πιέσεων στα συστήματα υγείας. Η ελληνική κυβέρνηση, μετά από σειρά μέτρων τοπικού χαρακτήρα, ανακοίνωσε τη λήψη νέων γενικευμένων περιοριστικών μέτρων (lockdown), τα οποία τέθηκαν σε ισχύ στις 7 Νοεμβρίου. Η απόφαση αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε βαθύτερη ύφεση για το 2020 και να μετριάσει την προσδοκώμενη ανάκαμψη το 2021, αλλά ήταν επιβεβλημένη για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας.

Η πίεση που ασκείται στο δημόσιο σύστημα υγείας από την πανδημία αναμένεται να συνεχιστεί τους χειμερινούς μήνες. Αυτό ενδεχομένως θα οδηγήσει σε παράταση των περιοριστικών μέτρων σε τοπικό ή εθνικό επίπεδο. Συνεπώς, η αυξημένη αβεβαιότητα όσον αφορά την εξέλιξη της πανδημίας και η αρνητική επίπτωσή της στο ΑΕΠ αναμένεται να συνεχιστούν και στις αρχές του 2021 και έως ότου καταστούν διαθέσιμα στο ευρύ κοινό αποτελεσματικά εμβόλια και φάρμακα για τον κορωνοϊό. Σύμφωνα με την ιατρική κοινότητα, υπάρχει αξιόλογη πρόοδος σ’ αυτό τον τομέα και απτά αποτελέσματα αναμένονται το πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους. Μέχρι τότε, οι μακροοικονομικές προβλέψεις συνεχίζουν να εμπεριέχουν σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας και οι αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές μπορούν να διατυπώσουν μόνο εκτιμήσεις με βάση εναλλακτικά σενάρια.

Η πανδημία ώθησε την ελληνική οικονομία σε βαθιά ύφεση

Η πανδημία ανέκοψε την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας που είχε ξεκινήσει το 2017. Η ύφεση που καταγράφηκε το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου του 2020 ήταν 8,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019, πρωτίστως λόγω της αρνητικής συμβολής των εξαγωγών υπηρεσιών. Η υποχώρηση της ιδιωτικής κατανάλωσης συνέβαλε αρνητικά, αλλά η μείωση των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών μετρίασε την ύφεση.
Τα δημοσιονομικά μέτρα που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση για τη στήριξη των επιχειρήσεων και των εργαζομένων καθώς και οι άνευ προηγουμένου παρεμβάσεις των ευρωπαϊκών θεσμών -οι οποίες περιλαμβάνουν δημοσιονομικές, νομισματικές, εποπτικές και διαρθρωτικές πολιτικές- περιόρισαν τις αρνητικές επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία.

Χρηματοπιστωτικές εξελίξεις

Οι εξελίξεις στην αγορά ομολόγων είναι θετικές, όπως προκύπτει από την πρόσφατη αναβάθμιση του αξιόχρεου της Ελλάδος από τον οίκο αξιολόγησης Moody’s και την υποχώρηση των αποδόσεων των ελληνικών κρατικών και εταιρικών ομολόγων. Σε αυτό συνέβαλε καθοριστικά η αποδοχή των ελληνικών κρατικών ομολόγων στο έκτακτο πρόγραμμα αγοράς τίτλων λόγω της πανδημίας (Pandemic Emergency Purchase Programme) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και ως εξασφαλίσεων στις πράξεις αναχρηματοδότησης των τραπεζών από το Ευρωσύστημα.

Οι καταθέσεις του ιδιωτικού μη χρηματοπιστωτικού τομέα συνεχίζουν να αυξάνονται, εξαιτίας της αποταμίευσης για λόγους πρόνοιας, της αναβολής καταναλωτικών και άλλων δαπανών, των άμεσων κρατικών ενισχύσεων που πιστώθηκαν στους λογαριασμούς των επιχειρήσεων για τη στήριξη της ρευστότητάς τους και της χρήσης της δυνατότητας αναβολής πληρωμών δανειακών και φορολογικών υποχρεώσεων.

Η πιστωτική επέκταση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε το 2020, κυρίως ως προς τις μεγάλες επιχειρήσεις, αντανακλώντας τα μέτρα που θέσπισε η ελληνική κυβέρνηση για την ενίσχυση των προγραμμάτων εγγυοδοσίας και συγχρηματοδότησης τραπεζικών πιστώσεων, καθώς και τα ευνοϊκά μέτρα νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ και τις εποπτικές διευκολύνσεις από την πλευρά του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού.

Προβλέψεις: Επιδείνωση των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών δεδομένων το 2020 - Θετικές προοπτικές για το 2021-2022

Στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί με την πανδημία, οι μακροοικονομικές προβλέψεις περιβάλλονται από μεγάλη αβεβαιότητα. Γι’ αυτό, στην παρούσα έκθεση εξετάζονται τρία σενάρια -ένα βασικό και δύο εναλλακτικά, το ένα πιο ήπιο και το άλλο πιο δυσμενές, βάσει διαφορετικών υποθέσεων για την εξέλιξη της πανδημίας και τη συνολική διάρκεια των μέτρων που ελήφθησαν για τον περιορισμό της. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι η οικονομική δραστηριότητα θα υποχωρήσει σημαντικά το 2020, με τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ να διαμορφώνεται σε -10%. Το 2021 και 2022 αναμένεται ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας με ρυθμό 4,2% και 4,8% αντιστοίχως, καθώς εκτιμάται ότι τόσο η εγχώρια όσο και η εξωτερική ζήτηση θα ενισχυθούν σημαντικά.

Στο ήπιο σενάριο, που υποθέτει ότι τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και αναστολής της λειτουργίας πολλών κλάδων της οικονομικής δραστηριότητας θα αρθούν γρηγορότερα και η μετάβαση στην κανονικότητα θα είναι σχετικά σύντομη, το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 9% το 2020, ενώ θα σημειώσει άνοδο κατά 4,8% το 2021 και 5% το 2022.

Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο, το οποίο υποθέτει ότι οι συνέπειες της πανδημίας θα είναι πιο έντονες και η ανάκαμψη της οικονομίας θα καταστεί δυσκολότερη, το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 11% το 2020 και θα αυξηθεί κατά 3,2% και 4,5% το 2021 και το 2022 αντιστοίχως.

Η συμβολή της ιδιωτικής κατανάλωσης, στο βασικό σενάριο, εκτιμάται ότι ήταν αρνητική το 2020, λόγω της επιδείνωσης των συνθηκών στην αγορά εργασίας και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά και λόγω της αναβολής καταναλωτικών δαπανών εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων και της αύξησης της αποταμίευσης για λόγους πρόνοιας. Τα επόμενα δύο έτη, η σταδιακή ανάκαμψη της αγοράς εργασίας θα συμβάλει στην αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης με σχετικά ήπιους ρυθμούς.

Οι συνολικές επενδύσεις εκτιμάται ότι σημείωσαν σημαντική πτώση το τρέχον έτος, αντανακλώντας την πτώση των επιχειρηματικών επενδύσεων, ενώ οι επενδύσεις σε κατοικίες εκτιμάται ότι αυξήθηκαν. Κατά την περίοδο 2021-2022, η επενδυτική δαπάνη αναμένεται να ενισχυθεί, υποβοηθούμενη από τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος, την αξιοποίηση των πόρων από το ευρωπαϊκό μέσο ανάκαμψης Next Generation EU (NGEU) και την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων.

Οι συνολικές εξαγωγές εκτιμάται ότι μειώθηκαν σημαντικά το 2020, αντανακλώντας την επίδραση της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων που έχουν ληφθεί σε παγκόσμιο επίπεδο στα έσοδα από τον τουρισμό. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να αυξηθούν με υψηλούς ρυθμούς το 2021, αλλά και το 2022, σε συνάρτηση με την ανάκαμψη της εξωτερικής ζήτησης. Οι εισαγωγές αναμένεται να συμβαδίσουν με την εξέλιξη της εγχώριας ζήτησης και των εξαγωγών καθ’ όλη την περίοδο πρόβλεψης.

Σχετικοί όροι:
Συναφείς αναρτήσεις
YΠΟΙΚ
Το Υπουργείο Οικονομικών ανακοινώνει ότι από την 1η Μαρτίου 2021, στο πλαίσιο εφαρμογής του ν. 4738/2020 για τη ρύθμιση ...
ΤτΕ
Τον Ιανουάριο του 2021, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης της εγχώριας οικονομίας αυξήθηκε σε 15,8% από 13,8% ...
Xρηματιστήριο
H “ταλαιπωρία” μεταξύ των 790 – 780 μονάδων συνεχίζεται. Τον Ιανουάριο, είχε εντοπιστεί ακριβώς το ίδιο πρόβλημα, μεταξύ των ...
Πανδημία
Με τηλεοπτικό του μήνυμα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα απευθυνθεί σήμερα, στις 19:30, στους πολίτες για την εξέλιξη της ...
Euroxx
Νέες τιμές στόχους για τις ελληνικές τράπεζες δίνει η Euroxx, στην τελευταία έκθεσή της για τον τραπεζικό κλάδο, επιβεβαιώνοντας ...
ΕΚΤ
Η οικονομία της ευρωζώνης αναμένεται να ανακάμψει αυτό το έτος, αλλά με βραδύτερο ρυθμό από ό,τι αναμενόταν λίγους μήνες ...
Αγορές
Θετικές και συνάμα θερμές είναι οι εκθέσεις των ξένων οίκων για την Ελλάδα στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς. H JP ...
Χρηματιστήριο
Κοντά στο 10% έχουν περιοριστεί οι απώλειες του 2020, από περίπου 40% στο pick της κρίσης, παρατηρούν οι χρηματιστές, ...
Koμισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα στρατηγική για την πρόληψη της μελλοντικής συσσώρευσης μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) σε ολόκληρη την ...

Τεύχος 26

Κυβέρνηση
Η οικονομία, άλλωστε, δεν σηκώνει περισσότερες καθυστερήσεις. Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας εξήγησε χθες ότι κάθε εβδομάδα lockdown κοστίζει 750 εκατ. ευρώ και ότι η ...
ΕΛΣΤΑΤ
Φρένο στην ύφεση έδειξε η ελληνική οικονομία, έναντι των αρχικών εκτιμήσεων. Το 2020 έκλεισε σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ, με ύφεση ...
ESM
Το Ταμείο συμφώνησε σήμερα να επιτρέψει την πρόωρη αποπληρωμή από την Ελλάδα δανείων που οφείλει στο ΔΝΤ. Υπενθυμίζεται ότι η κίνηση ήταν απαραίτητη, καθώς με ...
Αναστολές εργαζομένων
Mε μια μέρα καθυστέρηση ανοίγει το ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ για την υποβολή δηλώσεων αναστολής συμβάσεων εργασίας του μηνός Μαρτίου εξαιτίας των τεχνικών προσαρμογών που έπρεπε να εισαχθούν στο ...
Μέτρα
    Πιστώνονται σήμερα στους τραπεζικούς λογαριασμούς: 108.762 πρώτων δικαιούχων του 6ου κύκλου της Επιστρεπτέας Προκαταβολής ποσό συνολικού ύψους 158 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία ...
Kομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σήμερα ανακοίνωση με την οποία παρέχει στα κράτη-μέλη γενικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής κατά ...
Επιστρεπτέα προκαταβολή 6
Σε λειτουργία τέθηκε σήμερα η εφαρμογή της ηλεκτρονικής πλατφόρμας “myBusinessSupport”  (www.aade.gr/mybusinesssupport), της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, μέσω της οποίας οι επιχειρήσεις που έχουν υποβάλει οριστική αίτηση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για ...
AAΔE
Αλλάζουν τα πάντα στις δηλώσεις μεταβίβασης ακινήτων. Πλέον η διαδικασία θα γίνεται ηλεκτρονικά και θα ολοκληρώνεται -ακόμη και εντός της ίδιας ημέρας- όπως ...
YΠΟΙΚ
Με την εμφάνιση της πανδημίας Covid-19 στη χώρα μας στα τέλη Φεβρουαρίου του 2020, η πολιτεία σχεδίασε και υλοποίησε πληθώρα παρεμβάσεων, με στόχο ...
Υπουργείο Οικονομικών
Σε συνοπτικό απολογισμό των μέτρων στήριξης τα οποία έχουν ληφθεί από την έναρξη της πανδημίας, πριν από ένα έτος, μέχρι σήμερα για τη ...
KEΠΕ
Βαρύ είναι το αποτύπωμα της πανδημίας στην ελληνική οικονομία, καθώς σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΚΕΠΕ, ο μέσος ρυθμός μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ ...
Προϋπολογισμός
Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο του Ιανουαρίου 2021, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του ...